Historie van ontstaan en groei wijk Vondelkwartier

Rond 1930 werd een begin gemaakt met de bouw van het Vondelkwartier, een nieuwe wijk in Haarlem-Noord.  De wijk werd vernoemd naar kunstenaars en geleerden die in de 17e eeuw samen de Muiderkring vormden. De wijk lag op 5 kilometer afstand van het stadscentrum, een hele afstand met toentertijd beperkt openbaar vervoer.

Wat nu Haarlem-Noord heet, was tot 1 mei 1927 de gemeente Schoten. De uitbreiding van de stad was een gevolg van de steeds grotere vraag naar bouwland voor woningen in het noorden van Haarlem.

Wijkplatform Leefbaar Vondelkwartier | Haarlem-Noord 1936

De groei van Haarlem-Noord

Haarlem werd namelijk aan het begin van de 20e eeuw steeds meer een handelsstad. Met nieuwe fabrieken en o.a. scheepswerf Conrad aan het Spaarne. Voor het personeel waren huizen nodig en het liefst in de buurt. Zo ontstond rond 1900 de Transvaalbuurt en niet veel later de Indische Buurt en de Bomenbuurt. Rond 1925 werd een begin gemaakt met de Vogelbuurt en twee jaar later, op 1 mei 1927, werd de financieel noodlijdende gemeente Schoten geannexeerd door Haarlem. Schoten maakte Haarlem groot en kwam als Haarlem-Noord op de kaart te staan.

“Het oude dorp (Schoten) is zoekgeraakt door de niet te stuiten stad en tot bebouwde kom gemaakt”, aldus voormalig stadsdichter Willemien Spook in 2017.

Wijkplatform Leefbaar Vondelkwartier | Muiderslotweg 1930
De Muiderslotweg in 1930.

Start bouw Vondelkwartier

Na de bouw van de Vogelbuurt ging de bouw van onze wijk Vondelkwartier van start. De huizen lagen “In het hoge Noorden” van de stad en de huizenbouwers konden hun panden aan de straatstenen niet kwijt.

In 1979 vertelde een wijkbewoner in het Haarlems Dagblad openhartig hoe hij als toekomstige huurder in de watten werd gelegd: “De huizen in dit rottige hoge Noorden waren niet in trek. Ik werd afgehaald van het station, kreeg gratis melk van de melkboer en hoefde niet eens mijn eigen behang en verf te kopen”.

Wijkplatform Leefbaar Vondelkwartier | Muiderslotweg 1957
Bouw woningen Muiderslotweg tussen Jan Luykenstraat en Geuzevesperstraat in 1957.
Wijkplatform Leefbaar Vondelkwartier | Boerderij Landzicht 1936
Boerderij Landzicht, Van Baerlestraat, gesloopt in 1937.

Sloop aantal boerderijen

Vanwege de toenemende woningbouw werd een aantal boerderijen gesloopt. En de sloopwoede hield daarna niet op. Onder de sloophamer verdwenen achtereenvolgens: In 1936 de boerderij van Jan Piet Stut, hoek Muiderslotweg – Jan Luykenstraat.

 

  • Daarna boerderij Bijdorp van Wick Dijkzeul in de Badelochstraat.
  • Een jaar later boerderij Landzicht, tussen de nummers 18 en 20 in de huidige Van Baerlestraat.
  • Tenslotte in 1957 boerderij Veelust van Theo Dijkzeul aan de Vergierdeweg.

Stadsvernieuwing Vondelkwartier rond 2000

Sloop woningen Tesselschadestraat en omgeving

Eind jaren ’90 kreeg de noordkant van onze wijk een update. In de jaren ‘50 van de vorige eeuw stonden in onze wijk aan de Rijksstraatweg – Tesselschadestraat en Vondelweg sobere portiek-etagewoningen en kleine bejaardenwoningen. Het waren blokken van vierlagen hoog en bouwkundig van matige kwaliteit want te klein, te gehorig en met verouderde installaties. Bovendien waren de op de verdiepingen gelegen woningen alleen bereikbaar via een trappenhuis en niet met een lift. Kortom, de woningen waren rijp voor de sloop.

Hoe dat toen ging kun je bekijken op YouTube, klik hier

Poort van Noord

Het nieuwe bouwplan bestond uit 95 koop,- en 109 huurwoningen. Met als blikvanger de negen verdiepingen hoge torenflat genaamd Poort van Noord. De eerste fase van de vernieuwing door Woningcorporatie PréWonen werd in 2004 opgeleverd.

Wijkplatform Leefbaar Vondelkwartier | Korendrager 2008
Eerste paal Korendrager, januari 2008.

Stadsvernieuwing Roemer Visscherstraat, Vondelweg en omgeving (2009).

Ook hier stonden portiek en etageflats uit de vijftiger jaren. Op 24 januari 2007 werd de eerste paal geslagen voor de nieuwbouw aan de Roemer Visscherstraat, Vondelweg en omgeving. Dat plan bestond uit 86 woningen, onderverdeeld in 22 eengezinswoningen met tuin, 42 galerijwoningen en 22 zogenaamde toren-appartementen. De onderste woning werd één meter opgetild ten opzichte van het maaiveld voor meer privacy.

De galerijflats zijn relatief lang en sluiten aan op het vervolg van de Vondelweg, maar ook op de eerder gebouwde eengezinswoningen aan de Tesselschadestraat.

Op feestelijke wijze werd donderdag 24 januari 2008 de eerste paal geslagen door toenmalig wethouder Jan Nieuwenhuizen, directeur Gerrit van Noort van Ymere en vier toekomstige bewoners.

De foto met deze tekst stond in wijkblad Vondel van maart 2008: “Aan de Roemer Visscher-Geuzevesperstraat en de Vondelweg, wordt inmiddels hard gewerkt aan het nieuwbouwproject “De Korendrager”.

Afbeeldingen Noord-Hollands Archief (NHA). Eerste paal Korendrager, wijkblad Vondel 2008.

Over de wijk

Historie van ontstaan en groei wijk Vondelkwartier

Rond 1930 werd een begin gemaakt met de bouw van het Vondelkwartier, een nieuwe wijk in Haarlem-Noord.  De wijk werd vernoemd naar kunstenaars en geleerden die in de 17e eeuw samen de Muiderkring vormden. De wijk lag op 5 kilometer afstand van het stadscentrum, een hele afstand met toentertijd beperkt openbaar vervoer.

Wat nu Haarlem-Noord heet, was tot 1 mei 1927 de gemeente Schoten. De uitbreiding van de stad was een gevolg van de steeds grotere vraag naar bouwland voor woningen in het noorden van Haarlem.

Wijkplatform Leefbaar Vondelkwartier | Haarlem-Noord 1936

De groei van Haarlem-Noord

Haarlem werd namelijk aan het begin van de 20e eeuw steeds meer een handelsstad. Met nieuwe fabrieken en o.a. scheepswerf Conrad aan het Spaarne. Voor het personeel waren huizen nodig en het liefst in de buurt. Zo ontstond rond 1900 de Transvaalbuurt en niet veel later de Indische Buurt en de Bomenbuurt. Rond 1925 werd een begin gemaakt met de Vogelbuurt en twee jaar later, op 1 mei 1927, werd de financieel noodlijdende gemeente Schoten geannexeerd door Haarlem. Schoten maakte Haarlem groot en kwam als Haarlem-Noord op de kaart te staan.

“Het oude dorp (Schoten) is zoekgeraakt door de niet te stuiten stad en tot bebouwde kom gemaakt”, aldus voormalig stadsdichter Willemien Spook in 2017.

Wijkplatform Leefbaar Vondelkwartier | Muiderslotweg 1930
De Muiderslotweg in 1930.

Start bouw Vondelkwartier

Na de bouw van de Vogelbuurt ging de bouw van onze wijk Vondelkwartier van start. De huizen lagen “In het hoge Noorden” van de stad en de huizenbouwers konden hun panden aan de straatstenen niet kwijt.

In 1979 vertelde een wijkbewoner in het Haarlems Dagblad openhartig hoe hij als toekomstige huurder in de watten werd gelegd: “De huizen in dit rottige hoge Noorden waren niet in trek. Ik werd afgehaald van het station, kreeg gratis melk van de melkboer en hoefde niet eens mijn eigen behang en verf te kopen”.

Wijkplatform Leefbaar Vondelkwartier | Muiderslotweg 1957
Bouw woningen Muiderslotweg tussen Jan Luykenstraat en Geuzevesperstraat in 1957.

Sloop aantal boerderijen

Vanwege de toenemende woningbouw werd een aantal boerderijen gesloopt. En de sloopwoede hield daarna niet op. Onder de sloophamer verdwenen achtereenvolgens: In 1936 de boerderij van Jan Piet Stut, hoek Muiderslotweg – Jan Luykenstraat.

  • Daarna boerderij Bijdorp van Wick Dijkzeul in de Badelochstraat.
  • Een jaar later boerderij Landzicht, tussen de nummers 18 en 20 in de huidige Van Baerlestraat.
  • Tenslotte in 1957 boerderij Veelust van Theo Dijkzeul aan de Vergierdeweg.
Wijkplatform Leefbaar Vondelkwartier | Boerderij Landzicht 1936
Boerderij Landzicht, Van Baerlestraat, gesloopt in 1937.

Stadsvernieuwing Vondelkwartier rond 2000

Sloop woningen Tesselschadestraat en omgeving

Eind jaren ’90 kreeg de noordkant van onze wijk een update. In de jaren ‘50 van de vorige eeuw stonden in onze wijk aan de Rijksstraatweg – Tesselschadestraat en Vondelweg sobere portiek-etagewoningen en kleine bejaardenwoningen. Het waren blokken van vierlagen hoog en bouwkundig van matige kwaliteit want te klein, te gehorig en met verouderde installaties. Bovendien waren de op de verdiepingen gelegen woningen alleen bereikbaar via een trappenhuis en niet met een lift. Kortom, de woningen waren rijp voor de sloop.

Hoe dat toen ging kun je bekijken op YouTube, klik hier

Poort van Noord

Het nieuwe bouwplan bestond uit 95 koop,- en 109 huurwoningen. Met als blikvanger de negen verdiepingen hoge torenflat genaamd Poort van Noord. De eerste fase van de vernieuwing door Woningcorporatie PréWonen werd in 2004 opgeleverd.

Wijkplatform Leefbaar Vondelkwartier | Korendrager 2008
Eerste paal Korendrager, januari 2008.

Stadsvernieuwing Roemer Visscherstraat, Vondelweg en omgeving (2009).

Ook hier stonden portiek en etageflats uit de vijftiger jaren. Op 24 januari 2007 werd de eerste paal geslagen voor de nieuwbouw aan de Roemer Visscherstraat, Vondelweg en omgeving. Dat plan bestond uit 86 woningen, onderverdeeld in 22 eengezinswoningen met tuin, 42 galerijwoningen en 22 zogenaamde toren-appartementen. De onderste woning werd één meter opgetild ten opzichte van het maaiveld voor meer privacy.

De galerijflats zijn relatief lang en sluiten aan op het vervolg van de Vondelweg, maar ook op de eerder gebouwde eengezinswoningen aan de Tesselschadestraat.

Op feestelijke wijze werd donderdag 24 januari 2008 de eerste paal geslagen door toenmalig wethouder Jan Nieuwenhuizen, directeur Gerrit van Noort van Ymere en vier toekomstige bewoners.

De foto met deze tekst stond in wijkblad Vondel van maart 2008: “Aan de Roemer Visscher-Geuzevesperstraat en de Vondelweg, wordt inmiddels hard gewerkt aan het nieuwbouwproject “De Korendrager”.

Afbeeldingen Noord-Hollands Archief (NHA). Eerste paal Korendrager, wijkblad Vondel 2008.

Spaarne Gasthuis Noord in onze wijk

Op 17 oktober 2002 werd in onze wijk de eerste paal geslagen voor het Kennemer Gasthuis Noord, Vondelweg 999. Het gebouw is gerealiseerd in vier bouwlagen met een parkeerkelder die groter is dan het gebouw. Het ontwerp was van EGM architecten uit Dordrecht.

In 2006 werd dit ziekenhuis geopend en gingen de ziekenhuizen Sint Jan de Deo in Haarlem en Zeeweg in IJmuiden dicht.

Het Kennemer Gasthuis werkte in Haarlem op twee plekken, namelijk in Zuid aan de Boerhavelaan en in Noord aan de Vondelweg.

Drie locaties na fusie

In 2014 kwam er een bestuurlijke fusie tussen het Spaarne Ziekenhuis in Hoofddorp en het Kennemer Gasthuis in Haarlem. In 2015 fuseerden deze ziekenhuizen tot Spaarne Gasthuis met vestigingen in Noord, in Zuid en in Hoofddorp.

Onderzoek naar één locatie: Hoofddorp of Haarlem-Zuid

Sinds 2025 loopt er een onderzoek naar het concentreren van de zorg op één locatie. Het doel van het Spaarne Gasthuis is om in 2028 de 24-uurs (dag en nacht) zorg te concentreren op één locatie. Deze komt dan óf in HaarlemZuid óf in Hoofddorp. De andere locatie zal dan een dagziekenhuis worden.

Toekomst locatie HaarlemNoord

De locatie HaarlemNoord zal niet verdwijnen, want deze heeft een belangrijke regionale functie. Voor Noord kijkt het Spaarne Gasthuis, samen met de regionale zorgpartners, naar een andere (zorg) invulling. Hoe deze invulling er precies uit gaat zien, weten we nog niet en is ook mede afhankelijk van de samenwerking met de partners.

Geschiedenis van Delftplein